«ΜΟΙΡΝΑ – Το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας»

Κριτική βιβλίου από την Μαριάννα Πελαντή, Εκπαιδευτικό - Κριτικό λογοτεχνίας
«ΜΟΙΡΝΑ – Το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας»

Η Κατερίνα Κουτουκάκη, με τέχνη και τόλμη, συνθέτει την αλήθεια της γυναίκας που θυσιάζεται στον βωμό μιας μοίρας που θα έπρεπε να έχει εδώ και χρόνια ανατραπεί. Η συγγραφέας κλείνει πονηρά το μάτι σε μια γενιά που δεν τόλμησε να φτάσει εκεί που πίστεψε ότι μπορούσε: στην ουσιαστική ισότητα και ισονομία.

Η γραφή της κας Κουτουκάκη διακρίνεται για την έμφαση σε ήρωες, που αντιπροσωπεύουν καθημερινούς ανθρώπινους τύπους. Αρχετυπικές μορφές, όπως ο παππούς Κυριάκος, η ισχυρότερη μορφή του μυθιστορήματος, ενσαρκώνουν κοσμοθεωρητικές και βιοθεωρητικές θέσεις και προσφέρονται για πολυεπίπεδες αναγνώσεις.

Ωστόσο, το μυθιστόρημα της Κατερίνας Κουτουκάκη δεν εξαντλείται μόνο στην ατομική περιπέτεια της πρωταγωνίστριάς του, της Μοίρνας. Αυτή η ατομική περιπέτεια, στην συγκεκριμένη περίπτωση το ταξίδι στον χρόνο και στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, εντάσσεται οργανικά μέσα σε ένα ιστορικά και τοπικά προσδιορισμένο κοινωνικό περιβάλλον, που η συγγραφέας το ζωντανεύει με φαντασία και ρεαλισμό, στο πλαίσιο μιας εξαιρετικά ενδιαφέρουσας περιγραφής.

Παράλληλα προς την ατομική περιπέτεια της ηρωίδας, εξελίσσεται μια ευρύτερη κοινωνική περιπέτεια μέσα από αφήγηση. Είναι η περιπέτεια των ανθρώπων που, πρόσφυγες και διωγμένοι, κατάφεραν να ριζώσουν και να δημιουργήσουν.

Η συγγραφέας στηρίζει την διαλεκτική του μύθου, σε μια σχεδόν ισότιμη και ισόποση προβολή των διαφορετικών και συχνά συγκρουόμενων ιδεολογικών θέσεων των ηρώων της, κρατώντας για την πρωταγωνίστριά του κυρίαρχο ρόλο και σε επίπεδο αφηγηματικής τεχνικής. Ορίζει έτσι μια σκηνική, σχεδόν θεατρική ανάπτυξη της δράσης, αφού άλλωστε το θέατρο αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του μυθιστορήματος.

«ΜΟΙΡΝΑ – Το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας»

Σε ολόκληρο το κείμενο υποφώσκει ένας κοινωνικός προβληματισμός, τέτοιος που το απομακρύνει απ’ αυτό που κατά συνθήκη ονομάζουμε «γυναικεία λογοτεχνία».

Στο μυθιστόρημα υπάρχει μια αντινομία, που πάνω σε αυτήν οικοδομείται ο μύθος. Η κεντρική ιδέα (μια γυναίκα που φεύγει από έναν αποτυχημένο γάμο) είναι μια γνωστή και τετριμμένη αφήγηση, που όμως εδώ, διανθισμένη με τα κοινωνικά στοιχεία της γενεαλογίας της ηρωίδας, γίνεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.

Η καταλυτική επίδραση, που ασκεί πάνω στη Μοίρνα το πεπρωμένο ως «γίγνεσθαι», έρχεται συχνά σε έντονη αντίθεση με το «είναι» της μοντέρνας, έξυπνης και δημιουργικής γυναίκας.

Σε επίπεδο δομής, η δυναμική του έργου απορρέει από την σύνδεση των πολλαπλών οικογενειακών δραμάτων (θάνατοι συγγενικών προσώπων) με το ατομικό δράμα της ηρωίδας, που το βιώνει ως θεία τιμωρία και επέμβαση.

Αφ’ ενός η οικογενειακή τραγωδία, επάλληλων, πολλές φορές αδόκητων θανάτων και, αφ’ ετέρου, η ερωτική ζωή της Μοίρνας, που όμως εξαντλείται ως επί το πλείστον σε επίπεδο συναισθηματικό, συνθέτουν μια αντίθεση ανάμεσα στα «πρέπει» και στα «θέλω», με την υπερίσχυση των τελευταίων μέσα σε ένα πλέγμα δύσκολων και επώδυνων αποφάσεων.

Υπάρχουν μερικά πολύ ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά της μυθιστορηματικής γραφής της Κουτουκάκη, όπως:

  • Οι επιγραμματικές διατυπώσεις των απόψεων των προσώπων με αποφθέγματα και ρήσεις.
  • Οι καίριες παρομοιώσεις και εικόνες, που οδηγούν σε μια συμβολιστική ανάγνωση, όπως αυτή της οικογενειακής φωτογραφίας, που τα πρόσωπά της ένα-ένα φεύγουν από την ζωή.
  • Τα σημαδιακά όνειρα που κατατρέχουν την ηρωίδα, προειδοποιώντας για το επερχόμενο κακό.

Διαβάζοντας το μυθιστόρημα, βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέροντα τα «παράλληλα σύμπαντα» των ηρώων του και κυρίως το πώς παρουσιάζεται η ζωή της γυναίκας του ναυτικού, που είτε ταξιδεύει μαζί του είτε περιμένει ως άλλη Πηνελόπη τον γυρισμό. Αυτό σε συνδυασμό με τη θέση της γυναίκας στην ελληνική μικροαστική κοινωνική πραγματικότητα αποτελούν βασικά στοιχεία της σύνθεσης του έργου.

Ο έρωτας μέσα στο μυθιστόρημα, αν και μοιάζει να κυριαρχεί, ελάχιστο χώρο πιάνει στην πραγματικότητα μέσα στην ζωή της Μοίρνας. Έναν ρόλο δευτερεύοντα, όπου το πάθος εξαντλείται στο συναίσθημα. Αρχέτυπες εικόνες και θέσεις δεν επιτρέπουν στην ηρωίδα να τον βιώσει ουσιαστικά. Στο βάθος υπάρχει πάντα ένας Θεός τιμωρός, που η ηρωίδα τρέμει την οργή του.

Σε ολόκληρο το μυθιστόρημα συναντάμε κυρίαρχους άνδρες δίπλα σε γυναίκες που δεν ορίζουν τα παρά μόνο τόσο-όσο τους επιτρέπει το φύλο τους και η κοινωνική ηθική.

Ανάμεσα σε όλα αυτά, ένα CD παίζει έντεχνα κυρίως τραγούδια, όπου κυριαρχεί ο στίχος. Στίχος που έρχεται για να υπογραμμίσει το μοιραίο και αναπόφευκτο.

«ΜΟΙΡΝΑ – Το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας»

Το πολύ ιδιαίτερο στοιχείο στην πλοκή του μυθιστορήματος είναι ο τρόπος που η ηρωίδα αντιλαμβάνεται και ζει την ζωή. Κάθε επανάσταση που κάνει, την βιώνει ως νίκη πάνω στο κοινωνικό πλαίσιο που την ορίζει. Όμως όλες αυτές «οι νίκες» είναι κάτι δεδομένο εδώ και χρόνια, για τις γυναίκες στην Δυτική Ευρώπη. Οι σπουδές στο εξωτερικό, η δημιουργία του θεατρικού εργαστηρίου, η επιλογή του έρωτα δεν γίνονται αντιληπτά από την ηρωίδα ως δικαιώματα, αλλά ως αγώνες που πρέπει να κερδηθούν. Η Μοίρνα, διόλου μοιραία και σχεδόν εκκωφαντικά «καθώς πρέπει», συνθέτει μια διαφορετική ηρωίδα.

Και μόνο γι’ αυτό, το μυθιστόρημα αξίζει να διαβαστεί ως παράδειγμα και καταγραφή μιας κοινωνιολογικής μελέτης, για τις γυναίκες που τώρα ζουν στην Ελλάδα ανάμεσα στα 50 και στα 60 και που πιστεύουν ότι, επειδή εργάζονται, βιώνουν ισότητα και ισονομία.

Η Κατερίνα Κουτουκάκη τολμά να πει μια πικρή αλήθεια, για μια χώρα που η ισότητα και η ισονομία υπάρχουν μόνο στα χαρτιά, καθώς οι αρχέτυπες φόρμες εξακολουθούν να κυριαρχούν, αφού ούτε η κοινωνία ούτε η εκπαίδευση ενδιαφέρονται ουσιαστικά να τις ανατρέψουν.

Η Μοίρνα είναι μοιραία για τον εαυτό της. Τα δεινά επάλληλων πολέμων και καταστροφών έχουν περάσει στο DNA της. Προσφέρει τον εαυτό της στους άλλους εις βάρος της καριέρας, των ονείρων, των επιθυμιών της, που μένουν συχνά ανεκπλήρωτες.

«ΜΟΙΡΝΑ – Το κόκκινο γλυκό κρασί της μοίρας»
Ακολουθήστε το Greeks Channel στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, με τα πιο δημοφιλή νέα και έκτακτη επικαιρότητα για την Ελλάδα και όλους τους Έλληνες καθώς επίσης οτιδήποτε καινούργιο και σημαντικό αφορά την Ελληνική κοινωνία και ομογένεια.
3.7K

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΩΡΑ!

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΟΝΙΜΩΣ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ;

Πολλές οι φωνές που παγκοσμίως και διαχρονικά ζητάνε τη μόνιμη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα

Του Francesco Vitali

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΟΝΙΜΩΣ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ;

ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ ΕΧΕΙ ΟΝΟΜΑ: ΤΖΟΡΤΖ ΤΣΟΥΝΗΣ.

Ο Γιώργος Τσούνης είναι η προσωποποίηση του αμερικανικού ονείρου και η ιστορία του αποτελεί μια εντυπωσιακή ιστορία επιτυχίας

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ ΕΧΕΙ ΟΝΟΜΑ: ΤΖΟΡΤΖ ΤΣΟΥΝΗΣ.

Η ΡΟΥΛΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ.

Δεκατρείς ερωτήσεις για ένα επικό θρίλερ.

Της Νανάς Παλαιτσάκη

Η ΡΟΥΛΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ.

Η ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

Οι μάρτυρες και η αξιοπιστία τους στην δημοκρατία δεν μπορεί να εξαρτάται από την θρησκεία, το ύψος , τα κιλά και την σεξουαλική επιλογή

Της Νανάς Παλαιτσάκη

Η ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ..ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

Η σιωπή των Αμνών και κάποιοι αφορισμοί για την αμαρτία

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ..ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

«ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» ΤΟΥ ΛΕΜΠΡΟΝ ΤΖΕΙΜΣ

To παγκόσµιο Bestseller και βραβευµένο παιδικό βιβλίο του πασίγνωστου, ταλαντούχου και πολυβραβευµένου µπασκετµπολίστα του NBA Λεµπρόν Τζέιμς

«ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» ΤΟΥ ΛΕΜΠΡΟΝ ΤΖΕΙΜΣ

ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ;

Τι κάνουμε; Ο πόλεμος στην Ουκρανία.. Οι χιλιάδες πρόσφυγες ...Τα νήπια πάνω στο χιόνι... Οι αναμνήσεις μιας ζωής μέσα σε σακούλες ..Οι άνθρωποι με τα κατοικίδια αγκαλιά ....

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ;

Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΜΑΣ ΗΛΙΚΙΑ

Η εισβολή στην Ουκρανία, οι πρόσφυγες, οι καταστροφές, οι νεκροί και εκείνοι που μένουν να υπερασπιστούν την πατρίδα τους.

Της Νανάς Παλαιτσάκη

Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΜΑΣ ΗΛΙΚΙΑ

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ : «KAI ΑΙΕΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ!»

Ο Μίκης Θεοδωράκης έσβησε στα 96 του χρόνια, αφήνοντας πλούσια κληρονομιά στους Έλληνες αλλά και στους πολίτες του κόσμου

Της Καίτης Νικολοπούλου

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ : «kai ΑΙΕΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ!»

ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟ

Το βιβλίο της Ζήνας Κουτσελίνη διάβασε ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος και μας έστειλε τις ευχές του

Του Francesco Vitali

ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟ

Η «πατρίδα επιλογής» της Αγγελικής Γιαννακίδου

Σε αυτό το επεισόδιο η Μπέττυ Μαγγίρα συνομιλεί με την Αγγελική Γιαννακίδου που βρέθηκε στη Θράκη και παρέμεινε

Η «πατρίδα επιλογής» της Αγγελικής Γιαννακίδου

ΔΩΣΤΕ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

Όταν εμείς κάνουμε τα εύκολα, δύσκολα. Τρόποι για να διευκολύνετε την ζωή σας με το ταίρι σας.

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΔΩΣΤΕ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

BEST SELLER ΖΗΝΑ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗ: «ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ»

Με το βιβλίο της «Μία σελίδα την ημέρα» η Ζήνα Κουτσελίνη κέρδισε την εμπιστοσύνη των αναγνωστών.

Της Ελπίδας Γαϊτανιού

best seller ΖΗΝΑ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗ: «ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ»

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Αποσαφηνίστηκε ο οδικός χάρτης ανοίγματος της αγοράς από τον πρωθυπουργό

Tου Κώστα Παπαχλιμίντζου

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΚΑΜΕΝΗ ΓΗ, ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ

Με χιλιάδες στρέμματα καμένου δάσους, χιλιάδες καμένα σπίτια και επιχειρήσεις, οι δικαιολογίες περί κλιματικής αλλαγής περιττεύουν

Της Καίτης Νικολοπούλου

ΚΑΜΕΝΗ ΓΗ, ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ

ΚΥΚΛΩΜΑ ΑΠΑΤΗΣ ΜΕ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Είναι πολλές οι πληροφορίες που θέλουν ανυποψίαστοι καταναλωτές να γίνονται θύματα επιτήδειων που ασχολούνται με τις αγοραπωλησίες αυτοκίνητων και εξαπατούν τους υποψήφιους πελάτες

Newsroom

ΚΥΚΛΩΜΑ ΑΠΑΤΗΣ ΜΕ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΒΑΘΙΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

Κανένας γονιός δεν πρέπει να «τιμωρείται» για την επιλογή του να κάνει οικογένεια

Της Μαρίας Συρεγγέλα, Υφυπουργού Εργασίας,
αρμόδιας για τη Δημογραφική Πολιτική και την Οικογένεια

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΒΑΘΙΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ...

Όταν σκεφτόμουν τις τέχνες και τον πολιτισμό, την ποίηση, την λογοτεχνία την μουσική και γενικότερα την Ελληνική κουλτούρα πάντα πίστευα πως οι άνθρωποι που εργάζονται σε αυτούς τους χώρους βρίσκονται στο φως, επειδή ακριβώς ασχολούνται με το φως.

Του Francesco Vitali

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ...

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

Η επίλυση του Κυπριακού πρέπει να επιτευχθεί με την άμεση απομάκρυνση των κατοχικών στρατευμάτων από τη Βόρεια Κύπρο

Του Chris Siametis

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

ΟΥΔΕΝ ΚΡΥΠΤΟΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ

Οι κατ’ ευφημισμόν ντόπιες και κατά παραγγελία δημοσκοπήσεις δεν θα σώσουν την κακή εικόνα της Ν.Δ.

Του Francesco Vitali

ΟΥΔΕΝ ΚΡΥΠΤΟΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ