GR US

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Γράφει η Νανά Παλαιτσάκη
Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Ο Πιέρ ντε Κουμπερτέν (Pierre Frédy, Baron de Coubertin), Γάλλος παιδαγωγός και ιστορικός, ευρύτερα γνωστός ως ο ιδρυτής της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής και πατέρας των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, γράφει:

«Ο Σπύρος Λούης ήταν ένας θαυμάσιος βοσκός, ντυμένος με φουστανέλα, ξένος με τις μεθόδους της επιστημονικής προπόνησης. Προετοιμάστηκε με νηστεία, προσευχή και όπως θέλουν οι πληροφορίες την τελευταία νύχτα προσευχόταν μπροστά στις άγιες εικόνες, υπό το φως των κεριών».

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Το 1896, όπως και το 1897, η Ελλάδα νιώθει δυστυχισμένη και καταθλιπτική. Όλοι οι Έλληνες θέλουν μια νίκη κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων, που θα μπορούσε να σημάνει την απαρχή μιας ανάκαμψης.
Αυτήν την ανάταση του συναισθήματος χαρίζει το φτωχόπαιδο από το Μαρούσι που μέχρι σήμερα αποτελεί τον λαϊκό ήρωα. Τον χαρακτηρίζω έτσι γιατί, ενώ αποθεώθηκε από τον κόσμο, το επίσημο κράτος τον αγνόησε. Και γι’ αυτό, όπως θα διαβάσετε και πιο κάτω, πέθανε πάμφτωχος.
Το «έγινε Λούης» είναι μια πρόταση της καθημερινότητάς μας που θέλω να ελπίζω ότι όσοι την χρησιμοποιούν ξέρουν την προέλευσή της.
Επειδή όμως το μόνο αυτονόητο είναι ότι «τίποτα δεν είναι αυτονόητο», θυμίζω ότι η έκφραση αυτή χρησιμοποιείται για κάποιον που εξαφανίζεται πολύ γρήγορα.
Ο Σπύρος Λούης, γιος νερουλά, αποθεώθηκε από χιλιάδες Έλληνες όταν τερμάτισε πρώτος στο αγώνισμα του Μαραθωνίου, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 που οργανώθηκαν στην Αθήνα.
Ο ελληνικός λαός παραληρεί από χαρά στο στάδιο φωνάζοντας: «Έλλην - Έλλην!» Δύο πρίγκιπες, ο διάδοχος του θρόνου Κωνσταντίνος και ο πρίγκιπας Γεώργιος, υποδέχθηκαν τον μαραθωνοδρόμο, ενώ ο κόσμος τού έταζε «τζάμπα ξύρισμα» για όλη την υπόλοιπη ζωή του!
Με χρόνο 2 ώρες, 58 λεπτά και 50 δεύτερα, γίνεται εμβληματική προσωπικότητα στον πρωταθλητισμό, ενώ γύρω από τ’ όνομά του ξεπηδάνε φήμες που η αλήθεια και το ψέμα μοιάζει να χορεύουν ταγκό.
Τα συχαρίκια που παίρνει μετά τον τερματισμό είναι όλα περίπου σε υγρή μορφή, αφού τον κερνάνε κρασί, γάλα, μπύρα και πορτοκαλάδα. (Μην με ρωτήσετε αν δοκίμαζε απ’ όλα.)
Μια φήμη ακόμη που κυκλοφόρησε για το μυθικό ρεκόρ του ήταν ότι διέσχισε κάποιο κομμάτι της διαδρομής με κάρο, αλλά δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να το επιβεβαιώνει.
Ο αστικός μύθος, που αφορά το πραγματικό κίνητρο για την συμμετοχή και την νίκη του, αναφέρει ότι υπήρξε ερωτευμένος με μια κοπέλα από το Μαρούσι στην οποία και αφιέρωσε την νικηφόρα διαδρομή του.

Αρνήθηκε να χαιρετίσει τον Χίτλερ με τον γνωστό ναζιστικό τρόπο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936.

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Κατηγορήθηκε για πλαστογραφία εγγράφου από τις ελληνικές αρχές το 1926 και καταδικάζεται σε φυλάκιση. Ο Τύπος της εποχής χαρακτηρίζει την πράξη ως ένα από τα πιο μεγάλα σκάνδαλα. Ένα χρόνο αργότερα ο Ολυμπιονίκης αθωώνεται πανηγυρικά και πεθαίνει πάμφτωχος στο Μαρούσι, στις 26 Μαρτίου του 1940, λίγο πριν από την Ιταλική εισβολή στην Ελλάδα.

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Η αφορμή για τον θρίαμβο!

Ένας Γάλλος, ο Μισέλ Μπρεάλ, εμπνευσμένος από τον αγγελιαφόρο Φειδιππίδη που από τον Μαραθώνα έφτασε τρέχοντας στην Αθήνα για ν’ ανακοινώσει την ιστορική νίκη των Αθηναίων εναντίον των Περσών, μια μάχη-«σταθμό» για την ιστορία της ανθρωπότητας, επιμένει να εισαχθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 ένα νέο αγώνισμα. Ο μαραθώνιος!

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Ο Σπύρος Λούης είχε γεννηθεί το 1873 στο Μαρούσι. Η οικογένειά του ήταν πολύ φτωχική. Ο πατέρας του ήταν νερουλάς. Ο γιος του, Σπύρος, τον βοηθούσε στην διανομή.
Κατά την διάρκεια της στρατιωτικής θητείας του όλοι είχανε να λένε για την αντοχή του. Αφορμή για να ξεκινήσει ο θρύλος τού Λούη στάθηκε η αφηρημάδα του. Κάποια μέρα πήγαινε στην αναφορά τάγματος χωρίς το πηλήκιό του. Μόλις το συνειδητοποίησε έκανε αναστροφή και άρχισε από το κέντρο της Αθήνας να τρέχει προς το Μαρούσι. Έφτασε στο σπίτι του, πήρε το πηλήκιό του και ξανάτρεξε μέχρι το στρατόπεδο.
Αρμόδιος για το νέο αγώνισμα ήταν ο ταγματάρχης Γιώργος Παπαδιαμαντόπουλος, ο οποίος ήταν και ο διοικητής του αγοριού που έτρεχε πιο γρήγορα και από τον άνεμο, και τον έπεισε να δηλώσει συμμετοχή στους Ολυμπιακούς.
Αν αναρωτιέστε τι προετοιμασία είχε κάνει το συγκεκριμένο παλικάρι πριν τρέξει στον Μαραθώνιο, η απάντηση είναι: Καμία. Που σημαίνει χωρίς προπόνηση, χωρίς ειδική διατροφή, χωρίς οδηγίες… Χύμα! Στον συγκεκριμένο μαραθώνιο έτρεξαν 13 δρομείς από την Ελλάδα και 4 από το εξωτερικό. Ο Λούης όχι μόνο δεν προηγείτο, αλλά κάπου κοντά στο Πικέρμι βρήκε ένα καφενείο και κάθισε ν’ απολαύσει ένα… κρασάκι, υποστηρίζοντας ότι και θα τους φτάσει και θα τους ξεπεράσει όλους.
Ο Γάλλος Albin Lermusiaux, με μετάλλιο στα 1.500 μέτρα, προηγείτο στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής. Όταν άρχισε να εξαντλείται, «πέρασε» μπροστά ο Αυστραλός Έντγουιν Φλακ, κάτοχος μεταλλίου και αυτός στα 800 και στα 1.500.
Κανένας όμως δεν ήταν συνηθισμένος σε μια τόσο μεγάλη και επίπονη διαδρομή, με αποτέλεσμα οι δύο σημαντικοί αντίπαλοι του Λούη να καταρρεύσουν. Στο Παναθηναϊκό Στάδιο, όπου ο κόσμος περίμενε με αγωνία, η παραπληροφόρηση οργίαζε, με αποτέλεσμα το ελληνικό κοινό να είναι απολύτως απογοητευμένο καθώς οι ειδήσεις έφερναν να προηγείται ο Αυστραλός.

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Ο Λούης είναι εκείνος που τερματίζει στο Στάδιο, με τους Έλληνες να παραληρούν από χαρά. Ο βασιλιάς Γεώργιος τον ρωτάει τι δώρο θα ήθελε να του κάνει, και ο Σπύρος Λούης απαντά: «Ένα γαϊδουράκι για να μοιράζω νερά!»

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Ο Ολυμπιονίκης δεν ξανατρέχει ποτέ. Ζει στο Μαρούσι και εργάζεται ως νερουλάς, αγρότης και αργότερα αστυνομικός. Αγαπημένο του κοστούμι η φουστανέλα.
Παντρεύεται την αγαπημένη του Ελένη Κόντου και αποκτούν τρεις γιους, τον Παναγιώτη, τον Γιώργο και τον Νίκο. Αρκετοί υποστηρίζουν ότι ο γάμος τους είχε προηγηθεί και για αυτό ο Λούης αρνήθηκε το χέρι της κόρης του Αβέρωφ που του προσφέρθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, μετά την σπουδαία νίκη του.

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Η εμφάνισή του στους Ολυμπιακούς του 1936 στο Βερολίνο και η προσβλητική κίνηση στον Χίτλερ

O Σπύρος Λούης παρελαύνει στο στάδιο, φορώντας άσπρη φουστανέλα και μαύρο γιλέκο, ως καλεσμένος και τιμώμενο πρόσωπο από τον Χίτλερ. Ο Σπύρος Λούης (υπάρχουν οι σχετικές φωτογραφίες στο διαδίκτυο) πλησιάζει και του προσφέρει ένα κλαδί ελιάς, ενώ αρνείται να τον χαιρετίσει με τον ναζιστικό τρόπο που υιοθετούν τα υπόλοιπα μέλη της ελληνικής αποστολής.

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

Ενδεικτικά

Το Ολυμπιακό στάδιο της Αθήνας φέρει το όνομά του. Πολλοί δρόμοι στην Ελλάδα ονομάζονται «Σπύρος Λούης».
Στο Μόναχο το όνομά του φέρει η λεωφόρος Spiridon-Louis-Ring που περνάει από το εκεί Ολυμπιακό πάρκο.
Η ταινία «Συνέβη στην Αθήνα» («It happened in Athens»), με πρωταγωνίστρια την Τζέιν Μάνσφιλντ, αναπαράγει τον μύθο που θέλει τον Λούη να μην τρέχει μόνο για την δόξα, αλλά και εξαιτίας του έρωτα που ένιωθε για μια γυναίκα.
Η ιταλική εταιρεία Vibram το 2012 κυκλοφορεί ένα μοντέλο αθλητικών παπουτσιών με την ονομασία Spyridon LS.
Το ασημένιο κύπελλο που είχε απονεμηθεί στον Λούη μετά την νίκη του στον Μαραθώνιο πουλήθηκε αντί 664.842 ευρώ στο Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», σε δημοπρασία του οίκου Christie’s στο Λονδίνο (18 Απριλίου 2012).

Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος Σπύρος Λούης: Ο νερουλάς που έγινε θρύλος

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ