ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ

Δημήτρης Βίτσας

Η πανδημία της Covid-19 είναι ο καταλύτης που έχει αναδείξει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τις πολλαπλές κρίσεις που διαμορφώνουν το παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι του 21ου αιώνα. Η κλιματική κρίση, η οικονομική, η προσφυγική, η δημογραφική, η βαθιά αλλαγή του εργασιακού μοντέλου, η κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και ο περιορισμός των ελευθεριών και των δικαιωμάτων, μαζί με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και την κρίση της εξωτερικής πολιτικής συνθέτουν ένα περιβάλλον, όπου όλα τα δεδομένα έχουν ανατραπεί. Τελικά, πρόκειται μάλλον για τις πολλές όψεις μίας σύνθετης, συστημικής κρίσης, που δεν περιγράφει πλέον κάτι έκτακτο και προσωρινό αλλά μια κατάσταση που τείνει να παγιωθεί ως δήθεν «νέα κανονικότητα». Αυτό είναι το θολό τοπίο που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες, ιδίως οι νέοι.

Μέσα από αυτήν τη συστημική κρίση σφυρηλατείται ήδη ο κόσμος τού αύριο. Και το μεγάλο ζητούμενο είναι να μη συμβεί αυτό ερήμην των κοινωνιών, ερήμην των ανθρώπων που θα ζήσουν, θα δημιουργήσουν και θα δουλέψουν μέσα σε αυτό. Η μορφή που θα πάρει ο κόσμος μας μετά την πανδημία δεν είναι νομοτελειακά προδικασμένη, αλλά θα εξαρτηθεί από την έκβαση μιας ιστορικής σύγκρουσης ιδεών, πολιτικών και αξιών. Σε αυτήν τη σύγκρουση ενυπάρχει η κοινωνική διάσταση, η γεωπολιτική και η πολιτική - ιδεολογική.

Από τη μία πλευρά, υπάρχουν οι δυνάμεις της συντήρησης που εργάζονται συστηματικά για τον ριζικό περιορισμό των δικαιωμάτων που σφράγισαν το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, κοινωνικών και πολιτικών, ώστε να εδραιώσουν ένα μοντέλο οικονομικής και κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης που θα επαναφέρει τις ανισότητες. Ένα μοντέλο φτιαγμένο υπέρ των ολίγων εις βάρος των πολλών. Για αυτές τις δυνάμεις, ολόκληρο το πλέγμα των δικαιωμάτων και του κοινωνικού κράτους που γνώρισαν οι προηγούμενες γενιές δεν ήταν παρά ένα ατύχημα της ιστορίας, μια προσωρινή παρένθεση. Η κρίση είναι η ευκαιρία να επανέλθουν τα πράγματα στη «φυσική» τους κατάσταση.

Από την άλλη πλευρά, διαμορφώνεται, στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και διεθνώς –και στις ΗΠΑ– μια αντίρροπη δύναμη που επιδιώκει να ανασυνθέσει αυτά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, τις αξίες της δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής, την ισότητα και την εξάλειψη των ανισοτήτων και των διακρίσεων – σε τελική ανάλυση, τη θεμελιώδη Ιδέα της Ελευθερίας. Να τις ενδυναμώσει μέσα στις νέες συνθήκες της εποχής μας. Αρνείται τη δυστοπία ως «νέα κανονικότητα». Η κινητοποίηση, η οργάνωση και, τελικά, η νίκη εκείνων των κοινωνικών δυνάμεων που εμπνέονται από αυτό το αξιακό κεκτημένο είναι η πρώτη μεγάλη πρόκληση.

Δεν πρόκειται για κάτι καινοφανές. Στην ουσία, μιλάμε για τη νέα μορφή της ίδιας σύγκρουσης που χαρακτήρισε όλες τις μεγάλες ανατροπές της εποχής της Νεωτερικότητας: από την Αμερικανική, τη Γαλλική και την Ελληνική Επανάσταση έως τα μεγάλα κοινωνικά και ιδεολογικά κινήματα του 19ου και του 20ού αιώνα. Η Ιστορία δεν τέλειωσε ποτέ, όπως ήθελε μία κάποτε δημοφιλής νεοφιλελεύθερη θεωρία.

Σε μια εποχή έντονης ανασφάλειας και αβεβαιότητας, κεντρικός άξονας αυτής της σύγκρουσης είναι να υπάρξει ένα πλαίσιο αληθινής ασφάλειας στις δημιουργικές, παραγωγικές και προοδευτικές δυνάμεις της κοινωνίας, ώστε να εξελιχθούν και να ευδοκιμήσουν. Εκεί όπου συστηματικά καλλιεργείται ο φόβος σε όλα τα επίπεδα, δουλειά όλων των δημοκρατικών και προοδευτικών ανθρώπων είναι να αντιμετωπίσουμε τον φόβο. Να μην είναι ο φόβος η κινητήριος δύναμη των κοινωνικών διεργασιών.

Ο πρώτος δρόμος γι’ αυτό είναι το αίτημα για ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος. Η πανδημία έδωσε –με τραγικό συχνά τρόπο– το κατάλληλο έναυσμα για την υπεράσπιση του ρόλου του κράτους πρόνοιας. Η επαρκής υγειονομική κάλυψη όλου του πληθυσμού απειλείται από την εκχώρηση των υπηρεσιών υγείας στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Το ίδιο σημαντική είναι η ασφάλεια και η υγιεινή στους χώρους εργασίας, καθώς και η ύπαρξη μεγάλων και λειτουργικών, δημοσίων δικτύων και μέσων μαζικής μεταφοράς. Άρα, το πλέγμα υπηρεσιών που παρέχει το σύγχρονο κράτος πρόνοιας ανάγεται στα δημόσια, κοινά αγαθά, τα οποία οφείλουν να βρίσκονται εκτός και υπεράνω της ιδιωτικής συναλλαγής.

Ο δεύτερος άξονας είναι η δημόσια παιδεία και ο ρόλος της για την ανάπτυξη ανθρώπων με κριτική σκέψη που δεν θα γίνονται έρμαια των fake news, πολιτών με δημοκρατική συνείδηση που δεν θα άγονται και φέρονται από φτηνές δημαγωγίες. Αλλά και για την επίτευξη κοινωνικής κινητικότητας και την καταπολέμηση των ανισοτήτων με την παροχή ίσων ευκαιριών πρόσβασης στη γνώση.

Ο τρίτος άξονας είναι η υπεράσπιση του δημοσίου χώρου, της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι ένα ολόκληρο σύστημα αρχών, θεσμών, διαδικασιών και, το σημαντικότερο, ελευθεριών. Όταν αυτές οι ελευθερίες περιορίζονται, οφείλουμε να ελέγχουμε κατά πόσο αυτό δικαιολογείται από τα πραγματικά δεδομένα, κατά πόσο τα υπερβαίνει και κατά πόσο θα είναι όντως προσωρινό.

Σε αυτά προστίθενται επίδικα που προκύπτουν από τις νέες τεχνολογίες: η ποιότητα και η ελευθερία της ενημέρωσης, η πρόσβαση και η ελευθερία έκφρασης και διακίνησης ιδεών στο διαδίκτυο, η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Δεν πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα οι βασικές μας ελευθερίες να υπαγορεύονται από επιτροπές τεχνοκρατών που δεν ελέγχονται και δεν είναι υποχρεωμένες να λειτουργούν με διαφάνεια και λογοδοσία. Αντιθέτως, πρέπει να επιμένουμε, στη δική μας πρώτα σκέψη, ότι όλοι οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν στις ελευθερίες μας λόγω της πανδημίας είναι μια ανωμαλία. Αναγκαστική, μεν, για την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά ανωμαλία. Η άρση αυτής της ανωμαλίας προφανώς εξαρτάται από την εξάλειψη του υγειονομικού κινδύνου, αλλά το τι θα αφήσει πίσω της δεν είναι αυτονόητο. Θα εξαρτηθεί από τη δημοκρατική ευαισθησία και την επαγρύπνηση όλων μας.

Ακολουθήστε το Greeks Channel στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, με τα πιο δημοφιλή νέα και έκτακτη επικαιρότητα για την Ελλάδα και όλους τους Έλληνες καθώς επίσης οτιδήποτε καινούργιο και σημαντικό αφορά την Ελληνική κοινωνία και ομογένεια.
1.2K

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΟ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ covid-19

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ COVID-19

Τα βασικά όπλα εναντίον της πανδημίας είναι ο εμβολιασμός και η μαζική χρήση self test, μαζί με την εφαρμογή των μέτρων προσωπικής προστασίας

Του Δημοσθένη Σαρηγιάννη,
Καθηγητή Περιβαλλοντικής & Υγειονομικής Μηχανικής του ΑΠΘ
Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΝ ΜΕΣΩ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΝ ΜΕΣΩ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Η κυβέρνηση πρέπει να επιδείξει ουσιαστική ευαισθητοποίηση και δράση για μεγαλύτερη επένδυση στην ψυχική υγεία

Του Μπουρχάν Μπαράν, Βουλευτή ΚΙΝΑΛ, Ψυχιάτρου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΟΙ

ΓΕΝΟΚΤΟΝΟΙ

Με την άρνηση των γενοκτονιών, οι Τούρκοι επιχειρούν να προβάλουν το αφήγημα του αγέρωχου τουρκικού έθνους

Του Νικόλαου Μανωλάκου, Βουλευτή Ν.Δ., Αντιστράτηγου ε.α.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΩΡΑ!

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΟΝΙΜΩΣ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ;

Πολλές οι φωνές που παγκοσμίως και διαχρονικά ζητάνε τη μόνιμη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα

Του Francesco Vitali

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΟΝΙΜΩΣ ΟΙ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ;

ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ ΕΧΕΙ ΟΝΟΜΑ: ΤΖΟΡΤΖ ΤΣΟΥΝΗΣ.

Ο Γιώργος Τσούνης είναι η προσωποποίηση του αμερικανικού ονείρου και η ιστορία του αποτελεί μια εντυπωσιακή ιστορία επιτυχίας

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΤΟ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΟΝΕΙΡΟ ΕΧΕΙ ΟΝΟΜΑ: ΤΖΟΡΤΖ ΤΣΟΥΝΗΣ.

Η ΡΟΥΛΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ.

Δεκατρείς ερωτήσεις για ένα επικό θρίλερ.

Της Νανάς Παλαιτσάκη

Η ΡΟΥΛΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ.

Η ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

Οι μάρτυρες και η αξιοπιστία τους στην δημοκρατία δεν μπορεί να εξαρτάται από την θρησκεία, το ύψος , τα κιλά και την σεξουαλική επιλογή

Της Νανάς Παλαιτσάκη

Η ΔΙΑΠΟΜΠΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΤΑΡΓΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ.

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ..ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

Η σιωπή των Αμνών και κάποιοι αφορισμοί για την αμαρτία

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ..ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

«ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» ΤΟΥ ΛΕΜΠΡΟΝ ΤΖΕΙΜΣ

To παγκόσµιο Bestseller και βραβευµένο παιδικό βιβλίο του πασίγνωστου, ταλαντούχου και πολυβραβευµένου µπασκετµπολίστα του NBA Λεµπρόν Τζέιμς

«ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ» ΤΟΥ ΛΕΜΠΡΟΝ ΤΖΕΙΜΣ

ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ;

Τι κάνουμε; Ο πόλεμος στην Ουκρανία.. Οι χιλιάδες πρόσφυγες ...Τα νήπια πάνω στο χιόνι... Οι αναμνήσεις μιας ζωής μέσα σε σακούλες ..Οι άνθρωποι με τα κατοικίδια αγκαλιά ....

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ;

Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΜΑΣ ΗΛΙΚΙΑ

Η εισβολή στην Ουκρανία, οι πρόσφυγες, οι καταστροφές, οι νεκροί και εκείνοι που μένουν να υπερασπιστούν την πατρίδα τους.

Της Νανάς Παλαιτσάκη

Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΙΔΙΚΗ ΜΑΣ ΗΛΙΚΙΑ

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ : «KAI ΑΙΕΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ!»

Ο Μίκης Θεοδωράκης έσβησε στα 96 του χρόνια, αφήνοντας πλούσια κληρονομιά στους Έλληνες αλλά και στους πολίτες του κόσμου

Της Καίτης Νικολοπούλου

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ : «kai ΑΙΕΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ!»

ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟ

Το βιβλίο της Ζήνας Κουτσελίνη διάβασε ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος και μας έστειλε τις ευχές του

Του Francesco Vitali

ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟ

Η «πατρίδα επιλογής» της Αγγελικής Γιαννακίδου

Σε αυτό το επεισόδιο η Μπέττυ Μαγγίρα συνομιλεί με την Αγγελική Γιαννακίδου που βρέθηκε στη Θράκη και παρέμεινε

Η «πατρίδα επιλογής» της Αγγελικής Γιαννακίδου

ΔΩΣΤΕ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

Όταν εμείς κάνουμε τα εύκολα, δύσκολα. Τρόποι για να διευκολύνετε την ζωή σας με το ταίρι σας.

Της Νανάς Παλαιτσάκη

ΔΩΣΤΕ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

BEST SELLER ΖΗΝΑ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗ: «ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ»

Με το βιβλίο της «Μία σελίδα την ημέρα» η Ζήνα Κουτσελίνη κέρδισε την εμπιστοσύνη των αναγνωστών.

Της Ελπίδας Γαϊτανιού

best seller ΖΗΝΑ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗ: «ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ»

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Αποσαφηνίστηκε ο οδικός χάρτης ανοίγματος της αγοράς από τον πρωθυπουργό

Tου Κώστα Παπαχλιμίντζου

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΚΑΜΕΝΗ ΓΗ, ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ

Με χιλιάδες στρέμματα καμένου δάσους, χιλιάδες καμένα σπίτια και επιχειρήσεις, οι δικαιολογίες περί κλιματικής αλλαγής περιττεύουν

Της Καίτης Νικολοπούλου

ΚΑΜΕΝΗ ΓΗ, ΚΑΜΕΝΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ

ΚΥΚΛΩΜΑ ΑΠΑΤΗΣ ΜΕ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Είναι πολλές οι πληροφορίες που θέλουν ανυποψίαστοι καταναλωτές να γίνονται θύματα επιτήδειων που ασχολούνται με τις αγοραπωλησίες αυτοκίνητων και εξαπατούν τους υποψήφιους πελάτες

Newsroom

ΚΥΚΛΩΜΑ ΑΠΑΤΗΣ ΜΕ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΒΑΘΙΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

Κανένας γονιός δεν πρέπει να «τιμωρείται» για την επιλογή του να κάνει οικογένεια

Της Μαρίας Συρεγγέλα, Υφυπουργού Εργασίας,
αρμόδιας για τη Δημογραφική Πολιτική και την Οικογένεια

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΒΑΘΙΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ...

Όταν σκεφτόμουν τις τέχνες και τον πολιτισμό, την ποίηση, την λογοτεχνία την μουσική και γενικότερα την Ελληνική κουλτούρα πάντα πίστευα πως οι άνθρωποι που εργάζονται σε αυτούς τους χώρους βρίσκονται στο φως, επειδή ακριβώς ασχολούνται με το φως.

Του Francesco Vitali

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ...

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

Η επίλυση του Κυπριακού πρέπει να επιτευχθεί με την άμεση απομάκρυνση των κατοχικών στρατευμάτων από τη Βόρεια Κύπρο

Του Chris Siametis

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

ΟΥΔΕΝ ΚΡΥΠΤΟΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ

Οι κατ’ ευφημισμόν ντόπιες και κατά παραγγελία δημοσκοπήσεις δεν θα σώσουν την κακή εικόνα της Ν.Δ.

Του Francesco Vitali

ΟΥΔΕΝ ΚΡΥΠΤΟΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ