ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ

Δημήτρης Βίτσας

Η πανδημία της Covid-19 είναι ο καταλύτης που έχει αναδείξει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τις πολλαπλές κρίσεις που διαμορφώνουν το παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι του 21ου αιώνα. Η κλιματική κρίση, η οικονομική, η προσφυγική, η δημογραφική, η βαθιά αλλαγή του εργασιακού μοντέλου, η κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και ο περιορισμός των ελευθεριών και των δικαιωμάτων, μαζί με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και την κρίση της εξωτερικής πολιτικής συνθέτουν ένα περιβάλλον, όπου όλα τα δεδομένα έχουν ανατραπεί. Τελικά, πρόκειται μάλλον για τις πολλές όψεις μίας σύνθετης, συστημικής κρίσης, που δεν περιγράφει πλέον κάτι έκτακτο και προσωρινό αλλά μια κατάσταση που τείνει να παγιωθεί ως δήθεν «νέα κανονικότητα». Αυτό είναι το θολό τοπίο που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες, ιδίως οι νέοι.

Μέσα από αυτήν τη συστημική κρίση σφυρηλατείται ήδη ο κόσμος τού αύριο. Και το μεγάλο ζητούμενο είναι να μη συμβεί αυτό ερήμην των κοινωνιών, ερήμην των ανθρώπων που θα ζήσουν, θα δημιουργήσουν και θα δουλέψουν μέσα σε αυτό. Η μορφή που θα πάρει ο κόσμος μας μετά την πανδημία δεν είναι νομοτελειακά προδικασμένη, αλλά θα εξαρτηθεί από την έκβαση μιας ιστορικής σύγκρουσης ιδεών, πολιτικών και αξιών. Σε αυτήν τη σύγκρουση ενυπάρχει η κοινωνική διάσταση, η γεωπολιτική και η πολιτική - ιδεολογική.

Από τη μία πλευρά, υπάρχουν οι δυνάμεις της συντήρησης που εργάζονται συστηματικά για τον ριζικό περιορισμό των δικαιωμάτων που σφράγισαν το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, κοινωνικών και πολιτικών, ώστε να εδραιώσουν ένα μοντέλο οικονομικής και κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης που θα επαναφέρει τις ανισότητες. Ένα μοντέλο φτιαγμένο υπέρ των ολίγων εις βάρος των πολλών. Για αυτές τις δυνάμεις, ολόκληρο το πλέγμα των δικαιωμάτων και του κοινωνικού κράτους που γνώρισαν οι προηγούμενες γενιές δεν ήταν παρά ένα ατύχημα της ιστορίας, μια προσωρινή παρένθεση. Η κρίση είναι η ευκαιρία να επανέλθουν τα πράγματα στη «φυσική» τους κατάσταση.

Από την άλλη πλευρά, διαμορφώνεται, στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και διεθνώς –και στις ΗΠΑ– μια αντίρροπη δύναμη που επιδιώκει να ανασυνθέσει αυτά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, τις αξίες της δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής, την ισότητα και την εξάλειψη των ανισοτήτων και των διακρίσεων – σε τελική ανάλυση, τη θεμελιώδη Ιδέα της Ελευθερίας. Να τις ενδυναμώσει μέσα στις νέες συνθήκες της εποχής μας. Αρνείται τη δυστοπία ως «νέα κανονικότητα». Η κινητοποίηση, η οργάνωση και, τελικά, η νίκη εκείνων των κοινωνικών δυνάμεων που εμπνέονται από αυτό το αξιακό κεκτημένο είναι η πρώτη μεγάλη πρόκληση.

Δεν πρόκειται για κάτι καινοφανές. Στην ουσία, μιλάμε για τη νέα μορφή της ίδιας σύγκρουσης που χαρακτήρισε όλες τις μεγάλες ανατροπές της εποχής της Νεωτερικότητας: από την Αμερικανική, τη Γαλλική και την Ελληνική Επανάσταση έως τα μεγάλα κοινωνικά και ιδεολογικά κινήματα του 19ου και του 20ού αιώνα. Η Ιστορία δεν τέλειωσε ποτέ, όπως ήθελε μία κάποτε δημοφιλής νεοφιλελεύθερη θεωρία.

Σε μια εποχή έντονης ανασφάλειας και αβεβαιότητας, κεντρικός άξονας αυτής της σύγκρουσης είναι να υπάρξει ένα πλαίσιο αληθινής ασφάλειας στις δημιουργικές, παραγωγικές και προοδευτικές δυνάμεις της κοινωνίας, ώστε να εξελιχθούν και να ευδοκιμήσουν. Εκεί όπου συστηματικά καλλιεργείται ο φόβος σε όλα τα επίπεδα, δουλειά όλων των δημοκρατικών και προοδευτικών ανθρώπων είναι να αντιμετωπίσουμε τον φόβο. Να μην είναι ο φόβος η κινητήριος δύναμη των κοινωνικών διεργασιών.

Ο πρώτος δρόμος γι’ αυτό είναι το αίτημα για ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος. Η πανδημία έδωσε –με τραγικό συχνά τρόπο– το κατάλληλο έναυσμα για την υπεράσπιση του ρόλου του κράτους πρόνοιας. Η επαρκής υγειονομική κάλυψη όλου του πληθυσμού απειλείται από την εκχώρηση των υπηρεσιών υγείας στο ιδιωτικό κεφάλαιο. Το ίδιο σημαντική είναι η ασφάλεια και η υγιεινή στους χώρους εργασίας, καθώς και η ύπαρξη μεγάλων και λειτουργικών, δημοσίων δικτύων και μέσων μαζικής μεταφοράς. Άρα, το πλέγμα υπηρεσιών που παρέχει το σύγχρονο κράτος πρόνοιας ανάγεται στα δημόσια, κοινά αγαθά, τα οποία οφείλουν να βρίσκονται εκτός και υπεράνω της ιδιωτικής συναλλαγής.

Ο δεύτερος άξονας είναι η δημόσια παιδεία και ο ρόλος της για την ανάπτυξη ανθρώπων με κριτική σκέψη που δεν θα γίνονται έρμαια των fake news, πολιτών με δημοκρατική συνείδηση που δεν θα άγονται και φέρονται από φτηνές δημαγωγίες. Αλλά και για την επίτευξη κοινωνικής κινητικότητας και την καταπολέμηση των ανισοτήτων με την παροχή ίσων ευκαιριών πρόσβασης στη γνώση.

Ο τρίτος άξονας είναι η υπεράσπιση του δημοσίου χώρου, της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι ένα ολόκληρο σύστημα αρχών, θεσμών, διαδικασιών και, το σημαντικότερο, ελευθεριών. Όταν αυτές οι ελευθερίες περιορίζονται, οφείλουμε να ελέγχουμε κατά πόσο αυτό δικαιολογείται από τα πραγματικά δεδομένα, κατά πόσο τα υπερβαίνει και κατά πόσο θα είναι όντως προσωρινό.

Σε αυτά προστίθενται επίδικα που προκύπτουν από τις νέες τεχνολογίες: η ποιότητα και η ελευθερία της ενημέρωσης, η πρόσβαση και η ελευθερία έκφρασης και διακίνησης ιδεών στο διαδίκτυο, η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Δεν πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα οι βασικές μας ελευθερίες να υπαγορεύονται από επιτροπές τεχνοκρατών που δεν ελέγχονται και δεν είναι υποχρεωμένες να λειτουργούν με διαφάνεια και λογοδοσία. Αντιθέτως, πρέπει να επιμένουμε, στη δική μας πρώτα σκέψη, ότι όλοι οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν στις ελευθερίες μας λόγω της πανδημίας είναι μια ανωμαλία. Αναγκαστική, μεν, για την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά ανωμαλία. Η άρση αυτής της ανωμαλίας προφανώς εξαρτάται από την εξάλειψη του υγειονομικού κινδύνου, αλλά το τι θα αφήσει πίσω της δεν είναι αυτονόητο. Θα εξαρτηθεί από τη δημοκρατική ευαισθησία και την επαγρύπνηση όλων μας.

Ακολουθήστε το Greeks Channel στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, με τα πιο δημοφιλή νέα και έκτακτη επικαιρότητα για την Ελλάδα και όλους τους Έλληνες καθώς επίσης οτιδήποτε καινούργιο και σημαντικό αφορά την Ελληνική κοινωνία και ομογένεια.
962

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΘΡΟ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ covid-19

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ COVID-19

Τα βασικά όπλα εναντίον της πανδημίας είναι ο εμβολιασμός και η μαζική χρήση self test, μαζί με την εφαρμογή των μέτρων προσωπικής προστασίας

Του Δημοσθένη Σαρηγιάννη,
Καθηγητή Περιβαλλοντικής & Υγειονομικής Μηχανικής του ΑΠΘ
Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΝ ΜΕΣΩ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΝ ΜΕΣΩ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Η κυβέρνηση πρέπει να επιδείξει ουσιαστική ευαισθητοποίηση και δράση για μεγαλύτερη επένδυση στην ψυχική υγεία

Του Μπουρχάν Μπαράν, Βουλευτή ΚΙΝΑΛ, Ψυχιάτρου
ΓΕΝΟΚΤΟΝΟΙ

ΓΕΝΟΚΤΟΝΟΙ

Με την άρνηση των γενοκτονιών, οι Τούρκοι επιχειρούν να προβάλουν το αφήγημα του αγέρωχου τουρκικού έθνους

Του Νικόλαου Μανωλάκου, Βουλευτή Ν.Δ., Αντιστράτηγου ε.α.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΩΡΑ!

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Αποσαφηνίστηκε ο οδικός χάρτης ανοίγματος της αγοράς από τον πρωθυπουργό

Tου Κώστα Παπαχλιμίντζου

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΒΑΘΙΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

Κανένας γονιός δεν πρέπει να «τιμωρείται» για την επιλογή του να κάνει οικογένεια

Της Μαρίας Συρεγγέλα, Υφυπουργού Εργασίας,
αρμόδιας για τη Δημογραφική Πολιτική και την Οικογένεια

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΛΜΑ ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΒΑΘΙΑ ΡΙΖΩΜΕΝΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

Η επίλυση του Κυπριακού πρέπει να επιτευχθεί με την άμεση απομάκρυνση των κατοχικών στρατευμάτων από τη Βόρεια Κύπρο

Του Chris Siametis

ΠΟΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

ΟΥΔΕΝ ΚΡΥΠΤΟΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ

Οι κατ’ ευφημισμόν ντόπιες και κατά παραγγελία δημοσκοπήσεις δεν θα σώσουν την κακή εικόνα της Ν.Δ.

Του Francesco Vitali

ΟΥΔΕΝ ΚΡΥΠΤΟΝ ΥΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟΝ

BEST SELLER ΖΗΝΑ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗ: «ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ»

Με το βιβλίο της «Μία σελίδα την ημέρα» η Ζήνα Κουτσελίνη κέρδισε την εμπιστοσύνη των αναγνωστών.

Της Ελπίδας Γαϊτανιού

best seller ΖΗΝΑ ΚΟΥΤΣΕΛΙΝΗ: «ΜΙΑ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ»

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΜΟΝΑΔΙΚΟΥ ΣΕΡ ΑΝΤΟΝΙ ΧΟΠΚΙΝΣ

Συμβουλές ζωής από τον μοναδικό σερ Άντονι Χόπκινς, που είχα την τύχη να τον γνωρίσω και να αδράξω λίγη από τη σοφία του

Του Francesco Vitali

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΜΟΝΑΔΙΚΟΥ ΣΕΡ ΑΝΤΟΝΙ ΧΟΠΚΙΝΣ

ΝΑΙ ΣΤΙΣ ΕΛΑΦΡΥΝΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ…

Όταν το «τσουνάμι» της πανδημίας υποχωρήσει, θα φανεί η καταστροφή που θα έχει αφήσει πίσω του στην κοινωνία και την οικονομία

Του Γιώργου Κούρου

ΝΑΙ ΣΤΙΣ ΕΛΑΦΡΥΝΣΕΙΣ, ΑΛΛΑ…

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ Η ΕΛΛΑΔΑ, κα ΠΡΟΕΔΡΕ!

Η επιλογή της Προέδρου της Δημοκρατίας να φωτογραφηθεί στον αντιπροσφυγικό φράχτη του Έβρου τη θέτει στο επίκεντρο έντονης κριτικής

Του Γιώργου Μελιγγώνη

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ Η ΕΛΛΑΔΑ, κα ΠΡΟΕΔΡΕ!

Ο ΜΠΑΪΝΤΕΝ ΣΟΚΑΡΕΙ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

O Μπάιντεν σοκάρει τον Ερντογάν αναγνωρίζοντας τη γενοκτονία των Αρμενίων και πετώντας έξω την Τουρκία από το πρόγραμμα συμπαραγωγής των F-35

Του Κυριάκου Δημάγγελου

Ο ΜΠΑΪΝΤΕΝ ΣΟΚΑΡΕΙ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ, Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΣ

Η βασίλισσα Ελισάβετ συγκίνησε με τον βουβό της πόνο τον πλανήτη

Του Francesco Vitali

ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ, Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΣ

Η ΕΓΚΛΗΜΑTΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΛΑΪΚΙΣΜΟΣ

Η ψυχολογία του όχλου, για τις αιτίες, που γεννούν τα εγκλήματα αντί η κυβέρνηση Μητσοτάκη να προσλάβει κοινωνικούς επιστήμονες στην πρόληψη

Της Άννας Στεργίου

Η ΕΓΚΛΗΜΑtΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΛΑΪΚΙΣΜΟΣ

«ΒΡΑΖΕΙ» Η ΝΔ, ΠΛΗΘΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Σε πονοκέφαλο διαρκείας εξελίσσονται για το Μαξίμου οι ηχηρές διαφωνίες βουλευτών, καθώς αυτές δεν αφορούν μόνο σε ένα θέμα, αλλά σχεδόν στο σύνολο της κυβερνητικής πολιτικής.

Του Γιώργου Μελιγγώνη

«ΒΡΑΖΕΙ» Η ΝΔ, ΠΛΗΘΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ NEW DEAL ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

ΤΟ New Deal της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης

Tου Ιάσονα Σχινά-Παπαδόπουλου

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ new deal ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

ΠIO AΠOTEΛEΣMATIKH EΠIKOINΩNIA ME TA ΠAIΔIA MAΣ – ΜΕΡΟΣ Β΄

Εδώ ο συγγραφέας μας βοηθάει να κατανοήσουμε την αποτελεσματική επικοινωνία με τα παιδιά μας με παραδείγματα

Του Robert Elias Najemy,
Συγγραφέα και ιδρυτή του Πνευματικού Κέντρου «Αρμονική ζωή»

Πio aΠoteΛeΣmatikh eΠikoinΩnia me ta ΠaiΔia maΣ – ΜΕΡΟΣ Β΄

ΠIO AΠOTEΛEΣMATIKH EΠIKOINΩNIA ME TA ΠAIΔIA MAΣ – ΜΕΡΟΣ Α΄

H επιβεβαίωση πως πάντα θα υπάρχει αγάπη και παραδοχή αφήνει τον δρόμο ανοιχτό για μια ειλικρινή επικοινωνία

Του Robert Elias Najemy,
Συγγραφέα και ιδρυτή του Πνευματικού Κέντρου «Αρμονική ζωή»

Πio aΠoteΛeΣmatikh eΠikoinΩnia me ta ΠaiΔia maΣ – ΜΕΡΟΣ Α΄

11ο ATHENS OPEN AIR FILM FESTIVAL

Το Athens Open Air Film Festival επιστρέφει για να μετατρέψει την πόλη σε μια μεγάλη κινηματογραφική αγκαλιά

Της Καίτης Νικολοπούλου

11ο athens open air film festival

ΟΙ «ΧΥΔΑΙΟΙ» ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ

Μόνο τον εαυτό του θίγει αυτός που προσβάλλει τον άλλον με βάση την εξωτερική του εμφάνιση

Του Francesco Vitali

ΟΙ «ΧΥΔΑΙΟΙ» ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ: «ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Η ισότητα και η ισονομία, χρέος του κράτους και του πολίτη

Της Καίτης Νικολοπούλου

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΥ: «ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ»

ΗΜΕΡΕΣ ΔΕΛΦΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 2021

Οι «Ημέρες Δελφικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς» θα διεξαχθούν στις έξι περιοχές όπου έζησε και έδρασε ο Σικελιανός

Της Καίτης Νικολοπούλου

ΗΜΕΡΕΣ ΔΕΛΦΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ 2021

ASHIRASE: ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ

Το πρόγραμμα δημιουργίας νέων επιχειρήσεων της Honda βοηθά άτομα με προβλήματα όρασης

Της Καίτης Νικολοπούλου

ashirase: ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΟΡΑΣΗΣ